nieuws

 Nog niet alle NS-stallingen zijn vanaf 1 januari open van een kwartier voor de eerste trein tot een kwartier na de laatste trein. De eind 2004 verleende Vervoerconcessie voor het hoofdrailnet schrijft voor dat dat uiterlijk in 2010 moet zijn geregeld. NS heeft voor enkele stallingen ontheffing gevraagd bij Verkeer en Waterstaat. Zolang met het ministerie gesprekken lopen wil NS Fiets niet zeggen om welke stallingen het gaat. Verder zijn er vijf stallingen waar dagstallers pas in de loop van 2010 hun fiets kunnen neerzetten. Dat zijn Almere Buiten, Amsterdam Muiderpoort, Emmen en Vlissingen op het hoofdrailnet en Maassluis aan de regionale lijn Rotterdam–Hoek van Holland.
NS Fiets beheert 95 fietsenstallingen. Daarvan zijn er 48 bemand en 47 (deels) geautomatiseerd. Vanaf 1 januari zijn de bemande stallingen in totaal 400 uur per week langer open. Het langer open houden van stallingen kost NS bijna een half miljoen euro per jaar. Het open houden van fietsenstallingen op stations waar nachttreinen stoppen kan volgens directeur Herman Gelissen van NS Fiets alleen als de gemeente meebetaalt. De stalling bij Rotterdam Centraal bijvoorbeeld is nu op werkdagen drie uur dicht: van 1.45 tot 4.50 uur. Gelissen bekijkt nog of geautomatiseerde stallingen langer open kunnen blijven als de laatste trein vertraging heeft. Hij vindt het niet nodig om automatische stallingen 24 uur per dag open te laten zijn, omdat ze alleen zijn bedoeld voor treinreizigers.
De komende twee jaar knapt NS Fiets 30 stallingen op. Die krijgen heldere kleuren, meer licht en betere informatie. Alle houten rekken met een afstand van 32 centimeter worden vervangen door metalen rekken met een afstand van 37,5 of 40 centimeter, zodat bijna alle moderne fietsen erin passen. De opknapbeurt kost in totaal 16 miljoen euro.

De Stadsregio Arnhem Nijmegen ziet af van één gecombineerde concessie voor de exploitatie van openbaar vervoer en ontwikkeling van vastgoed. Het bestuur vindt zo’n megaconcessie met een totale waarde van 2,5 miljard euro te riskant in deze tijden van economische crisis. Daarom worden alleen de regionale bussen en treinen aanbesteed en wordt de looptijd geen 15 maar 10 jaar; 8 jaar plus een mogelijke verlenging van 2 jaar. De waarde bedraagt ongeveer een miljard euro.
Arnhem Nijmegen wil de concessie in 2011 aanbesteden. 2010 wil de stadsregio gebruiken om 20 contracten met gemeenten langs de regionale spoorlijnen te sluiten over de ontwikkeling van stationsgebieden en P+R-terreinen. Het gaat dan om kantoren, winkels, woningen en parkeerplaatsen. En om vragen als: wie betaalt wat, wanneer is het klaar en hoe sluit de nieuwe vervoerder daarop aan met bijvoorbeeld hogere frequenties. De totale waarde van die vastgoedcontracten bedraagt ook ongeveer een miljard euro. Vervoerders die in 2011 inschrijven weten dan op welke ruimtelijke ontwikkelingen ze kunnen rekenen.
In het bestek voor de aanbesteding van het openbaar vervoer in de Achterhoek en Rivierenland eist de provincie Gelderland dat de nieuwe vervoerder een optie neemt op extra regionale treinen voor Arnhem Nijmegen. De nieuwe vervoerder die in de stadsregio gaat rijden moet die treinen dan afnemen en inzetten. Op die manier worden alle regionale treinen van Tiel tot Winterswijk hetzelfde.

Onder druk van tijd, geld en de omgeving kunnen ook bij megaprojecten op de weg en op het spoor innovaties ontstaan. Bij die grotere projecten werkt doorgaans een inventiever type mens werkt dan de gemiddelde stafmedewerker. Dat beeld komt naar voren uit de interviewbundel 'Innovatie, rem of drijfveer?' van Kennis in het groot (een programma van Rijkswaterstaat en ProRail), Railforum en de Technische Universiteit Delft. Het boekje is vorige week gepresenteerd op het jaarcongres van Railforum. Het bevat interviews met twaalf projectmanagers.
Onafhankelijk adviseur Lieuwe Zigterman pleit voor zowel een 'profeet' die de kar trekt en voor elk probleem tien oplossingen verzint als een 'peetvader' die het belang van de innovatie inziet en de onvoorziene gevolgen wil dragen, zoals hogere kosten of een langere doorlooptijd. "Niemand draagt nu graag die risico’s", zegt Corina de Jongh, directeur van Railforum en een van de twee coördinatoren van het boekje. "Waarom stellen we geen blunderpot of mislukkingenfonds in?"

Het Kennisplatform Verkeer en Vervoer houdt een wedstrijd: wie schrijft de beste bestektekst om de kwaliteit en dienstverlening van het openbaar vervoer te verbeteren? "Daarbij moet de nadruk liggen op wát de concessieverlener wil bereiken en niet op hóe de vervoerder dit moet invullen", licht het KpVV toe. Er moet dus ruimte blijven voor creativiteit en innovatie. "De teksten hebben een formeel karakter, maar mogen ook inspireren, sprankelen en prikkelen." De deelnemers van ov-autoriteiten, vervoerders en ander spelers kunnen kiezen uit vijftien onderwerpen, zoals nooit meer te vroeg vertrekken, actuele reisinformatie via de chauffeur en het volgen van de bus op internet. Die onderwerpen zijn gebaseerd op de '15 vriendelijke verzoeken' uit 2008 van Joep ten Brink, toen zelfstandig adviseur en nu hoofd commercie bij HTM. De jury onder leiding van OV-ambassadeur Jeltje van Nieuwenhoven beoordeelt de bestekteksten op effectiviteit, winst voor de reiziger (maar ook voor vervoerder en ov-autoriteit), eenvoud, originaliteit en prikkels. De vijf winnaars van een KpVV-award worden bekend gemaakt tijdens de ov-netwerkdag op 16 december 2009. Aanmelden voor de wedstrijd kan door uiterlijk 15 november een e-mail te sturen aan marcel.sloot@kpvv.nl.

Stoptreinen en Intercity's in de brede Randstad blijven na 2015 in één hand, die van NS. Er komt alleen onderzoek naar het knippen van het hoofdrailnet buiten de brede Randstad. Dat heeft minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat laten weten aan de Tweede Kamer. Het kan zijn dat stoptreinen op uitlopers van het net worden gedecentraliseerd en aanbesteed. Voorwaarden zijn wel dat er een hoofdrailnet overblijft met een 'commerciële, vervoerkundige en logistieke samenhang' en dat er geen extra infrastructuur en subsidie nodig is. Kern van de beoordeling is volgens Eurlings of de reiziger er beter van wordt. Eind dit jaar presenteert de minister een voorstel om de concessie aan NS te verlengen. Het CDA vreest dat er daarna moeilijker met het bedrijf valt te praten over hogere eisen aan dienstverlening en prestaties.

Er is een nieuwe definitie van light rail: 'railgebonden openbaar vervoer voor steden en stedelijke regio's dat – in tegenstelling tot trein en metro – geschikt is om op te nemen in de openbare ruimte en te mengen met het wegverkeer'. Die definitie is opgesteld door Rob van der Bijl van lightrail.nl in overleg met emeritus-hoogleraar Maurits van Witsen en Jan Baartman van ProRail. Deze drie voorvechters van light rail benadrukken in de notitie 'Uitweg uit de Spraakverwarring' dat light niet zozeer betrekking heeft op het gewicht van de voertuigen als wel op het flexibele karakter van de infrastructuur en exploitatie. De nieuwe definitie is vorige week gepresenteerd op het jaarcongres van Railforum.

Het project 'Sterren in het netwerk' van Railforum is mislukt. Leden van de vereniging zijn er niet in geslaagd om het overstappen in 2009 makkelijker te maken op de twee knooppunten Leiden en Schiphol. Er zijn wel verbeteringen bedacht, maar die komen om allerlei redenen niet van de grond. Verder is nog geen enkel idee uitgevoerd dat de afgelopen jaren is bekroond met de InnovatieCup van de Jonge Veranderaars.
Het jaarcongres van Railforum ging vorige week over 'van praten naar doen'. Dat is een actueel thema. Er wordt veel gepraat in de spoorsector, maar weinig verbeterd. Directeur Corina de Jongh spreekt in dat verband over 'collectief onvermogen'. Ook het bestuur van Railforum vindt dat het wel wat spannender mag binnen de vereniging. "Spiegeltje, spiegeltje aan de wand: wie is sneller, wij of onze klant", hield voorzitter Ton Kaper de congresgangers voor. Tekenend was de presentatie van de studenten Dennis Stevense en Jelle Prins. De eerste heeft de succesvolle 'app' (een programmaatje voor de iPhone) 'Trein' op de markt gebracht en de tweede volgt binnenkort met 'Reizen'. Die app geeft voor en tijdens de reis reisadviezen voor auto en openbaar vervoer.

 

Voeg één simpele zin toe aan de Wet personenvervoer 2000: "Elk vervoerbedrijf geeft de reizigers vóór elke halte via omroep en schermen in het voertuig actuele reisinformatie over het aansluitend openbaar vervoer." Dat idee van Liset Bergevoet en Arnold Helfrich van XTNT, Raymond Huisman van de NHTV en Arent Jan Speulman van Mobycon heeft vorige week de InnovatieCup 2009 van de Jonge Veranderaars in de wacht gesleept. Ze beantwoorden daarmee de vraag van Nico van Paridon, hoofd openbaar vervoer van de Stadsregio Amsterdam, hoe je actuele reisinformatie over aansluitend openbaar vervoer vanzelfsprekend maakt. Het is de bedoeling dat over het idee dit jaar een opiniestuk verschijnt. CDA-parlementariër Jan Mastwijk heeft al toegezegd het aan te kaarten in de vaste commissie die op 12 november praat over de 'Aanpak multimodale reisinformatie'. Met een beetje geluk kan het zinnetje in 2012 in de wet staan.

 

Klachten leiden niet tot beter vervoer en vervoerders doen niet wat ze beloven. Dat zijn volgens de gebruikers de grootste problemen van de Regiotaxi, blijkt uit een onderzoek van het OPC, expertisecentrum voor consumenteninspraak in het openbaar vervoer. Ook vinden de reizigers collectief vraagafhankelijk vervoer ongeschikt om op tijd op afspraken te komen, staat in het nieuwe handboek 'Professioneel aanbesteden Regiotaxi, Wmo-vervoer en Valys' van het Kennisplatform Verkeer en Vervoer. Volgens het KpVV moeten ov-autoriteiten en gemeenten afspraken maken met hun vervoerders over: op tijd vertrekken en aankomen, niet te lang omrijden, kwaliteit en rijgedrag chauffeur, bejegening door de chauffeur, kennis van adressen en het gebied, veilig vervoer (ook met rolstoelen), klachten indienen en afhandelen, en informatie bij vertraging.

Amsterdammers die hun parkeervergunning inleveren krijgen sinds 1 oktober van de gemeente een driesterrenabonnement ter waarde van 300 euro. Dat abonnement is drie maanden geldig. Het bestaat uit de centrumzone plus twee aansluitende zones naar keuze. Als mensen vóór 31 december hun parkeervergunning inleveren, krijgen ze ook een tegoedbon van 300 euro om te besteden bij een van de bedrijven die deelauto’s aanbieden in Amsterdam. Verder krijgen nieuwe inwoners sinds 1 oktober een GVB-kennismakingskaart van een maand. Beide groepen ontvangen daarna eenmalig 15 procent korting op een jaarabonnement. Gemeente en GVB hopen met beide proeven dat Amsterdammers de voordelen van het openbaar vervoer ontdekken en dat er minder auto’s in de stad komen.