De golf die MaaS heet

donderdag 13 december 2018
timer 3 min

Van tijd tot tijd moeten ondernemers razendsnel reageren op trends en ontwikkelingen. Voor een handelsland als Nederland is dat niets nieuws. Neem de komst van de webwinkel; een disruptieve golf die grote kansen oplevert voor nieuwe toetreders in de markt.

Tegelijkertijd vraagt het van bestaande ondernemers om zich aan te passen aan het onvermijdelijke. 

Zelfs nu nog vallen grote en vertrouwde winkelketens om als gevolg van een minder goed gelukte mate van adaptiviteit. Kijkshop sloot begin dit jaar de deuren, Men at Work ging deze zomer failliet en Blokker staat in de etalage. 

Het ov is lange tijd een branche geweest die weinig last had van disruptieve trends en ontwikkelingen. Alhoewel de komst van de OV-chipkaart belangrijk was voor de branche en de reiziger, invloed op het lijnennet heeft het niet gehad. De winkel bleef hetzelfde, alleen de betaling verliep anders. 

Nu zingt de term MaaS al jaren rond, zowel in de sector als op bestuurlijk vlak. Tot nu toe was dat op een veilige afstand van de werkelijkheid en nog maar beperkt van invloed op de concessies van nu. Maar het regeerakkoord van Rutte III onderstreept de waarde voor de overheid van MaaS en reserveert geld voor een uitrol. Overheden zetten dus deze regeerperiode actief in op MaaS. Op dit moment staan er zeven pilots in de steigers die het nut van MaaS moeten bewijzen. 

MaaS is een mooie filosofie, die modaliteitsdenken vervangt door mobiliteitsdenken. De hele reisketen kun je eenvoudig met een druk op de knop boeken en betalen. Reizen wordt zorgeloos en vooral grenzeloos. Grenzeloos is per definitie concessieoverstijgend en de hele keten betekent dus niet alleen bus van partij X of trein van partij Y. 

Kortom: de winkel moet worden gedeeld met andere winkeliers. Dit lijkt met het huidige systeem van concessies en de diversiteit aan doelgroepen in ons land een hele opgave. MaaS kan de komende jaren, voorzien van een overheidsbudget, worden uitgerold. En dat maakt MaaS dan toch echt een filosofie om rekening mee te houden. Aan de andere kant biedt MaaS ook kansen voor vervoerders: ze krijgen de kans om hun aanbod toegankelijk te maken voor meer potentiële klanten. 

Hiermee lijkt MaaS een golf te worden die zijn weg gaat banen door concessieland Nederland. In potentie een disruptieve golf die ov en mobiliteit oppakt, door elkaar husselt en anders achterlaat dan het er nu uitziet. In tegenstelling tot de OV-chipkaart raakt MaaS wél de winkel en de manier waarop de winkel wordt gerund. Het vraagt van ov-bedrijven een groot aanpassingsvermogen om de winkel toekomstklaar te maken. Concessieverleners moeten die golf kanaliseren tot een behapbaar geheel en MaaS verweven met het openbaar vervoer. 

Dat is niet eenvoudig  en het vraagt soms om creativiteit, flexibiliteit en het vermogen om het commerciële belang van ov-Nederland toch vooral niet uit het oog te verliezen: de ov-winkel is ten slotte ook een hele mooie winkel.

MaaS wordt neergezet als een door de Rijksoverheid (lees: kabinet Rutte c.s.) gewenste en gesubsidieerde "verbetering" in OV-land. Het wordt een disruptieve golf genoemd. MaaS helpt internetondernemers in het zadel die vervolgens de OV-winkel afpersen. Internetondernemers parasiteren op andermans "tastbare" producten. Het personeel van de OV-winkel wordt uitgeknepen: meer onregelmatige diensturen en minder compensatie in tijd en salaris. Het is framing: MaaS wordt aan het reizende publiek verkocht als een verbetering maar het OV-personeel is de klos. Op den duur gaat het reguliere OV-aanbod te gronde door al die individuele "reisproducten". Dat is precies wat Rutte c.s. wensen, disruptie van de samenleving "as we know it". Met zulke vrienden heb je geen vijanden nodig.

Nevolente heeft gelijk. MaaS is een neoliberaal gedachtenspinsel à la de participatiemaatschappij. OV als publieke voorziening verdwijnt en maakt plaats voor particulier initiatief. Met andere woorden: u zoekt het zelf maar uit.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
logo OV-Magazine

Meer artikelen met dit thema

Gaan e-deelsteps Nederland veroveren?

28 jun om 11:14 uurtimer3 min
Sinds enkele jaren is micro-mobiliteit in opkomst: kleine deelvoertuigen die voor korte (stads)ritten en in het…
Lees verder »

Verwelkom nieuwe reizigers met MaaS-waardig aanbod

15 jun om 14:09 uurtimer3 min
Hopelijk staan we aan de vooravond van de heropening van Nederland. Iedereen wil naar buiten: het terras op, …
Lees verder »

MaaS-platform Rivier wil katalysator zijn

10 jun om 15:45 uurtimer5 min
De kersverse directeur van het MaaS-platform Rivier, Joep Hendriks, ziet Rivier als katalysator voor de…
Lees verder »

Beieren wil app voor treinaansluitingen

19 mrt om 12:13 uurtimer2 min
De Beierse regionale spoorautoriteit BEG wil samen met Deutsche Bahn Regio een app ontwikkelen, waarin reizigers…
Lees verder »

Kansen voor de ov-flexcombinatie

25 feb om 13:14 uurtimer11 min
Waar menig ov-liefhebber flexibele systemen in het verleden weinig kansen toedichtte, gloort voor flexadepten nu…
Lees verder »

Siemens bouwt MaaS-dienst ov-bedrijven

23 feb om 11:44 uurtimer2 min
Het gezamenlijke MaaS-platform van NS, RET en HTM moet er na verwachting dit najaar komen. Siemens Mobility gaat…
Lees verder »

MaaS-markt gaat samenwerking verbeteren

10 dec 2020 timer3 min
Vijftien MaaS- en deelmobiliteitsaanbieders en de G5-gemeenten ondertekenden de intentieverklaring Openbike II.…
Lees verder »

Keolis biedt bustickets aan in Tranzer-app

26 okt 2020 timer1 min
Keolis gaat zijn bustickets in Gelderland, Overijssel, Utrecht en Almere voortaan ook aanbieden via de MaaS-app…
Lees verder »