Flexibiliteit inbouwen met oog op de toekomst

dinsdag 31 januari 2023

De openbare ruimte is zowel onder als boven de grond steeds voller, vertelt Rogier Pennings van Stevin. Daarom moeten we de fysieke leefomgeving flexibeler inrichten en gebruiken. Tijdens een wandeling door het Amsterdamse stationsgebied laat hij zien hoe.

a
© Shutterstock

We staan aan de IJ-zijde van het centraal station in Amsterdam. Veerboten van GVB varen af en aan en we kijken uit op een enorme zandhoop. Verschillende machines zijn druk in de weer een ondergrondse fietsenstalling te bouwen. “Je moet hier nu alvast ruimte laten voor nieuwe infrastructuur, omdat behoeften in de toekomst zomaar kunnen veranderen”, vat hij het probleem samen. “Veel partijen willen op weinig grond bouwen en werken vanuit hun eigen scope. Daardoor mis je kansen.”

Een kleine geschiedenis van Amsterdam 

Amsterdam Centraal is een inspirerende plek, zegt Pennings terwijl we de roltrap omhoog nemen richting het busplateau. “Toen het station eind 19e eeuw werd gepland, was de discussie of het nabij het Leidseplein moest komen of aan het IJ, dat wat toen nog geen eiland. Het werd dat laatste.” 

De beslissing die zo’n 150 jaar geleden werd genomen had grote impact op de ontwikkeling van de stad. Meerdere keren werd het eiland aan het IJ uitgebreid en inmiddels is het één van de drukst bebouwde locaties van Nederland. “Ieder besluit dat voorheen genomen is, werkt door op de manier hoe we de leefomgeving hebben ingericht en hoe we daar in de toekomst op moeten doorbouwen."

 

“Keuzes hebben nu alleen veel meer impact op de inrichting van onze fysieke leefomgeving, omdat het vol is”, gaat hij verder. “Bij nieuwe beslissingen moeten we rekening houden met ontwikkelingen die we nu nog niet eens kennen. Door extra ruimte, capaciteit en flexibiliteit in te bouwen hoeft niet iedere nieuwe verandering gepaard te gaan met extra druk op middelen, zoals geld en arbeid.” 

Terwijl Pennings zijn betoog houdt, rijdt net een elektrische GVB-bus voorbij. Als passagiers uitstappen gaat de pantograaf omhoog en laadt de bus op. Zodra nieuwe passagiers zijn ingestapt, gaat de pantograaf naar beneden en rijdt de bus verder. “Nu doet die paal even niets, terwijl die netaansluiting veel maatschappelijk geld heeft gekost. Die aansluiting kan ook gebruikt worden om geparkeerde auto’s of logistieke voertuigen te laden. We hadden het busplatform ook kunnen voeden vanuit de Noord/Zuidlijn, die recht onder dit plateau ligt.” 

Koppelkansen 

“Het moet meer gaan over slimme koppelkansen”, zegt de Stevin-adviseur terwijl we richting het centrum lopen. “Dat vraagt wat van organisaties. We zijn gewend het te doen zoals we het altijd deden, maar dat werkt niet meer. Het systeem loopt vast.” 

Dat wordt duidelijker als we één van de vele oude, smalle Amsterdamse straatjes passeren. Een klein busje staat muurvast achter een grote vrachtwagen, die bier moet uitladen bij één van de vele kroegen. Aan de andere kant probeert een busje te draaien, omdat de vrachtwagen zijn route blokkeert. Voor fietsers en voetgangers is haast geen ruimte meer, hoewel zij die ruimte wel nemen - met onveilige situaties tot gevolg. “Het zal niet voor het eerst zijn dat hier iemand wordt aangereden…” 

“Moet je nagaan hoeveel deze logistiek kost in tijd en in geld voor iedereen die hier vertraging oploopt. De oude smalle straten kunnen niet meer flexibel ingericht worden, maar de voertuigen en de beschikbare ruimte wel. Dat begint bij de governance. Vervoerders kunnen, afhankelijk van de vraag, hun aanbod aanpassen of combineren. Net als bij die laadpalen. We moeten de infrastructuur delen en vraag en aanbod meer op elkaar afstemmen.” 

Eén onafhankelijke regisseur 

Terwijl we teruglopen richting het centraal station vertelt Pennings dat één onafhankelijke regisseur binnen een coalition of the willing daarvoor kan zorgen. Hij wijst ondertussen op de bovenleiding, die overal in het stationsgebied hangt. “Dit netwerk wordt door de tram gebruikt. Maar doordat verschillende partijen verschillende doelstellingen hebben rondom dit stuk infrastructuur, is dit onnodig ingewikkeld. Het risico is dat iedereen vanuit zijn eigen koker werkt en daardoor is er niet één probleem- of kanseigenaar. In de governance moet je ook flexibiliteit inbouwen om dit soort kansen te pakken.” 

“Die probleem-/kanseigenaar kan een businesscase maken en ieders kosten en baten in kaart brengen, om tot een zowel financiële als maatschappelijke win-win te komen. Bij Stevin hebben we veel haalbaarheidsstudies gedaan en Kennistafels over energiehubs ontwikkeld, in 2023 willen we dat verder in de praktijk brengen. Met de infra die we hebben, de kennis die we opbouwen en de systeemaanpak om alles op elkaar aan te sluiten, kunnen we die integratie opzoeken. Nu is het moment om dat te doen.” 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Dit zijn de vakmensen van het ov

12 apr om 14:23 uur

In OV-Magazine 1/2019 presenteerde Marc Maartens de ‘vakmannen van het ov’. Nu de (vak)wereld enorm veranderd…

Lees verder »
descriptionArtikel

'Wees adaptief bij publieke mobiliteit’

5 apr om 09:45 uur

Dat het openbaar vervoer waarde heeft, zullen weinigen betwisten. De vraag is waar je voor het bepalen van die…

Lees verder »
descriptionArtikel

Tweede Kamer wil dat provincies en gemeenten zelf ov-bedrijven oprichten

14 mrt om 12:18 uur

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat provincies en gemeenten zelf ov-bedrijven kunnen oprichten, zodat…

Lees verder »
descriptionArtikel

In 2023 ruim 15 procent meer ingecheckt in het openbaar vervoer

26 feb om 10:22 uur

In 2023 werd er 1,1 miljard keer ingecheckt in het openbaar vervoer: 15,5 procent vaker dan in 2022. Het aantal…

Lees verder »
descriptionArtikel

Ook in 2024 gratis ov-kaartjes voor Amsterdamse minima

20 feb om 14:22 uur

De Vervoerregio Amsterdam wil het initiatief met gratis anderhalfuurs-kaartjes voor minimagezinnen in de regio…

Lees verder »
descriptionArtikel

Een kijkje in de keuken bij … VDL Bus & Coach

15 feb om 16:36 uur

Als salesmanager openbaar vervoer bij VDL Bus & Coach is Sjef Maas verantwoordelijk voor de verkoop van…

Lees verder »

Nederland Bussenland

31 okt 2023

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd, voor het verplaatsen van de strijdkrachten, de auto verder ontwikkeld tot…

Lees verder »
flash_onNieuws

Busworld 2023: MAN presenteert elektrische LE-lijnbus

20 okt 2023

De elektrische stadsbus van MAN Truck & Bus, de Lion City E, is door vakjournalisten uitgeroepen tot Bus of…

Lees verder »