Light rail: terug van weggeweest

donderdag 22 juni 2017
timer 3 min

Door het succes van RandstadRail en de verbouwing van de Hoekse Lijn tot metrolijn is light rail weer hot and happening, bleek gisteren tijdens de Dag van de Rail.

Niels van Oort (Goudappel Coffeng, TU Delft) schetste de baten van light rail, voor het gemak samengevat in ‘de vijf e’s’: light rail zorgt voor effective mobility, efficient city, economy, environment en equity. Dat laatste aspect, sociale cohesie, speelt in Nederland (nog) geen grote rol, hoewel steeds meer het belang van of zelfs het recht op mobiliteit ter voorkoming van sociale uitsluiting wordt erkend.

Bij de beslissing om te kiezen voor een vorm van stedelijk of regionaal railvervoer – sneltram of light rail, de scheidslijn is tamelijk diffuus – tellen bepaalde baten nog steeds niet mee in de mkba’s. Een aspect als betrouwbaarheid kan goed worden gekwantificeerd, nog steeds geldt immers ‘tijd is geld’. Bij de mkba voor de Uithoflijn die momenteel in Utrecht wordt aangelegd, is dat ook gebeurd, vertelde Van Oort.

200 miljoen baten
“De betrouwbaarheidsbaten hebben we voor de Uithoflijn geraamd op 200 miljoen euro. Dat bedrag is in de second opinion van het KiM overeind gebleven, en daardoor heeft het Rijk een bijdrage aan de lijn willen leveren.” Van Oort stelt dan ook: “Maak alle baten van een project expliciet, juist ook aan buitenstaanders voor wie het allemaal niet zo vanzelfsprekend is.”

Light rail vormt ook een goede combinatie met de fiets en kan daardoor goed de concurrentie met de auto aangaan. Uit onderzoeken is gebleken dat mensen bereid zijn ongeveer 1700 meter te fietsen naar een ov-halte, terwijl dat toeneemt tot 3200 meter als het gaat om hoogwaardig ov zoals light rail. “Het catchment area van light rail is dus veel groter. Houd daar rekening mee bij je stedelijke ontwikkeling en ontwerp je ov-net en je fietsnet als één samenhangend geheel.”

Vijf no brainers
Stedenbouwkundige Rob van der Bijl, die bekend staat als een soort ‘light rail goeroe’, ziet vijf kansrijke mogelijkheden voor light rail in Nederland. “Dat zijn de echte ‘no brainers’, projecten waarvoor geldt dat je gek bent als je ze niet uitvoert”, zegt hij daarover. Het gaat om Amsterdam–Schiphol, een railverbinding door de Maastunnel in Rotterdam, uitbreiding van RandstadRail van Den Haag naar Leiden, een tramverbinding door de Utrechtse binnenstad, en de verbinding Maastricht–Aken.

De oproep van Van der Bijl: wees pragmatisch er begin er snel mee, blijf niet zitten wachten tot er een perfect ontwerp is gemaakt. Als er eenmaal een verbinding is, kun je altijd nog onderdelen verbeteren door aparte sporen aan te leggen of een tracé te wijzigen.

Helemaal eens, maar politiek onhaalbaar. In veel provincies en gemeenten gaan rechtste partijen over het OV. Die houden meer van asfalt dan van interlokale trams. En helaas zijn twee interessante projecten - de RijnGouwelijn en de tram in en rond Groningen - door een politieke kongsie van VVD, D66 en autopartij SP al om zeep geholpen.

Tramlijnen in Maastricht zijn volstrekt kansloos, Aken Maastricht kan prima per interliner en ook naar Hasselt is een tram discutabel. Laat er maar gewone treinen over rijden.

Zal wel aan mij liggen, maar ik word intens moe als ik het woord lightrail hoor. Jarenlang heeft deze lobby pragmatische verbeteringen van het OV gefrustreerd door op congressen en seminars beleidsambtenaarzieltjes te winnen voor het heilige lightrail-geloof. Tientallen miljoenen zijn er verspild aan studies. Als je vijf Engelstalige e's nodig hebt om iets indrukwekkend te laten klinken, dan is dat alleen maar omdat het pleidooi in het Nederlands als een hol vat klinkt. Wat het dus ook is.
Het enige echte probleem is dat bus, tram, metro en trein gescheiden systeemwerelden zijn die zichzelf belangrijker vinden dan de klant die ze dienen. Lightrail voegt daar nog een zelfverheerlijkende systeemwereld aan toe. Meer van hetzelfde probleem dus.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Amsterdamse metro's weer digitaal beveiligd

25 okt om 13:47 uur
De Amsterdamse vervoerder GVB maakt sinds zondag 24 oktober weer volledig gebruik van het beveiligingssysteem CBTC…
Lees verder »

MRDH beboet RET voor versoberde metrodienst

8 okt om 08:22 uur
Omdat de Rotterdamse vervoerder RET sinds 13 september minder rijdt op metrolijn A, heeft opdrachtgever MRDH een…
Lees verder »

'Tijd voor the next step: waterstof'

1 okt om 14:03 uur
Het Portugese CaetanoBus betreedt de Nederlandse bussenmarkt onder de vlag van Toyota en met Louwman Group als…
Lees verder »

MAN Trucks & Bus nieuw op ZE-markt

1 okt om 13:55 uur
Ja, natuurlijk was Tillo Smets van MAN Trucks & Bus graag eerder met een elektrische bus op de markt gekomen.…
Lees verder »

ING ambitieus: 'Alle bussen ZE in 2025'

30 sep om 15:16 uur
Vervoerders en overheden kunnen de elektrificatie van het busvervoer juist nu versnellen. doordat de bancaire…
Lees verder »

Bedenker OV-fiets: ‘Mobiliteitstransitie nog in kinderschoenen’

24 sep om 10:32 uur
In een tijd dat veel deelmodaliteiten komen en soms weer gaan, bleef de OV-fiets altijd bestaan. Afgelopen april…
Lees verder »

NS-conducteurs IC Brussel staakten dag

21 sep om 12:28 uur
Nederlandse conducteurs op de Intercity Brussel van NS International hebben woensdag 22 september gestaakt. Zij …
Lees verder »

Leeuwarden sprint weer door naar Zwolle

26 aug om 14:47 uur
De Friese Sprinter vanuit Leeuwarden gaat vanaf 6 september twee keer per uur rechtstreeks naar Zwolle rijden.…
Lees verder »