Reisgedrag blijft lastig voorspelbaar

dinsdag 12 oktober 2021

Al sinds het begin der ov-tijden is het voorspellen van reizigersstromen essentieel voor het aanbieden van goede en efficiënte diensten. TU Delft-studente Lara Witte onderzocht, samen met NS, of de huidige voorspellingen en modellen nog wel voldoen. Vooral bij niet-standaardsituaties is er nog werk aan de winkel. 

Lara Witte onderzocht de reisvoorkeuren van reizigers, met behulp van verschillende databronnen en de NS Reisplanner. Die laatste wordt veel gebruikt én opgevolgd, als interface tussen de planning en gedrag, vond Witte. “Meer dan de helft van de respondenten gebruikt de planner altijd en bijna een kwart voor meer dan de helft van hun ritten. Ruim 90 procent geeft aan dat ze adviezen altijd of meestal opvolgen.” 

Heleen van Beek, consultant Reisbeeld bij NS, was blij te leren dat de compliance rate van de Reisplanner hoog is, maar wilde ook graag weten in hoeverre de huidige voorspellingen aansluiten bij dat gedrag. Daarvoor deed Witte een keuze-experiment onder reizigers, waarbij ze specifiek keek naar de keuze tussen een Intercity of een Sprinter en tussen een directe reis of één met overstap. 

Witte: “De meest opvallende factor van invloed op het keuzegedrag, is het keuzemoment. Vanuit huis kiezen de meeste passagiers de kortste en meest comfortabele route. Als passagiers op het station pas hun keuze maken, nemen ze de eerstvolgende reisoptie. Op het traject Den Haag-Leiden geeft bijvoorbeeld 88 procent de voorkeur aan de Intercity als ze vanaf huis plannen. Maar als ze op het station zijn en de Sprinter eerder vertrekt, is dat nog maar 38 procent.” 

”In een gemiddelde situatie komen deze resultaten goed overeen met de huidige prognoses,” weet Van Beek. ”In specifieke situaties waarbij reizigers vaak ad hoc keuzes moeten maken, zoals bijvoorbeeld na een evenement of bij verstoringen, kunnen we met deze nieuwe informatie beter bijsturen en aansluiten op de behoefte.” 

Ook leeftijd komt als duidelijke factor naar voren. Jongere passagiers kiezen vaker voor de snelste reisoptie, al zit daar bijvoorbeeld een overstap in. Op het traject Zwolle – ’s-Hertogenbosch is de reisoptie met een overstap 15 minuten sneller: van de jongeren kiest 60 procent voor deze reisoptie, tegenover 36 procent van de oudere reizigers. “Deze leeftijdsnuance zit vaak niet in verkeersmodellen, maar heeft op specifieke lijnen een substantieel effect”, aldus Witte. “Door de combinatie van slimmere software en data, kunnen hier nog flinke verbeteringen worden gemaakt.” 

Naast het beter voorspellen van reisgedrag ziet Witte nog een andere toepassing naar aanleiding van haar onderzoek. “Door de hoge betrouwbaarheid en het gebruik van de planner, liggen hier nog mogelijkheden om reizigersgedrag te sturen. Bijvoorbeeld om drukte te spreiden bij evenementen, maar zeker ook in het licht van de huidige coronapandemie. Voorspellen van reisgedrag blijft lastig, maar met deze inzichten komen we aardig dichtbij,” lacht Witte. 

Publicatie: Lara Witte, Analysis of travel planner use, route choice behaviour and passenger predicitions on the Dutch railway, TU Delft, juli 2021

Downloaden via repository.tudelft.nl 

Dit artikel is eerder gepubliceerd in OV-Magazine 3/2021. Wilt u OV-Magazine voortaan op papier of digitaal ontvangen? Neem dan een abonnement.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

flash_onNieuws

Qbuzz grijpt in op bussen Ter Apel

18 jan om 12:20 uurtimer2 min
Vervoerder Qbuzz neemt extra maatregelen om overlast op de buslijnen tussen Emmen en asielzoekerscentrum Ter Apel…
Lees verder »

Zo staat het nieuwe ov-betalen ervoor

20 dec 2021
Steeds meer ov-bedrijven maken hun systemen, voertuigen en stations gereed voor nieuwe manieren van betalen als…
Lees verder »
person_outlineBlog

'30 km/uur een zegen voor ov-bedrijven'

13 dec 2021
Eerder pleitten de stadvervoerders HTM, GVB en RET dat gemeenten en de Tweede Kamer rekening moeten houden met het…
Lees verder »

Sexy infrastructuur – het oog wil ook wat

7 dec 2021
“We bekeken de inrichting van onze infra altijd puur functioneel”, vertelt mobiliteitsstrateeg Martin Guit van de…
Lees verder »
flash_onNieuws

Gratis ov voor kinderen in Rotterdam

2 dec 2021
De gemeente Rotterdam start op 1 januari 2022 een proef waarbij kinderen van 4 tot 12 jaar een jaar lang gratis…
Lees verder »
flash_onNieuws

Tarieven Amsterdams ov 2,1 procent omhoog

19 nov 2021
De ov-tarieven voor 2022 in de Amsterdamse regio stijgen in 2022 met gemiddeld 2,12 procent. Daarmee wordt het…
Lees verder »
flash_onNieuws

Utrecht ziet halvering ov-reizigers in 2020

28 okt 2021
Waar reizigers begin 2020 nog 35 miljoen kilometer in het Utrechtse ov maakten, zakte het aantal…
Lees verder »
person_outlineBlog

De rol van cybersecurity in digitalisatie

14 okt 2021
Nog te vaak denken mensen pas aan de (cyber)security aan het einde van een project. Het toepassen van ‘security-by…
Lees verder »