‘SmartBus op regiospoor stuk goedkoper’

vrijdag 15 juli 2016
timer 3 min

Het asfalteren van een regionale spoorlijn voor een SmartBus is goedkoper dan het elektrificeren van dat spoor. Dat schrijft een samenwerkingsverband onder leiding van Carlo van de Weijer van de TU Eindhoven.

De Weijer kondigde eerder aan in OV-Magazine om een kostenvergelijking te maken tussen treinen en geavanceerde touringcars op geasfalteerd spoor. Dat is nu gebeurd door een samenwerkingsverband van Heijmans, busfabrikant VDL en de Strategic Area Smart Mobility van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e). De kansen liggen niet op het hoofdspoor, leert een brochure van de drie partijen, maar op de regionale lijntjes die weinig reizigers trekken.

Kaartje SmartbusBetrouwbaar en comfortabel
De onderzoekers citeren uit een eerder gepubliceerd artikel in OV-Magazine dat de kosten voor elektrificatie van rustige regionale spoorlijnen niet zijn terug te verdienen binnen de levensduur van de infrastructuur. Voor die trajecten zou de ‘SmartBus’ een passende oplossing kunnen zijn. Het SmartBus-concept gaat uit van goedkoop, frequent, betrouwbaar en comfortabel openbaar vervoer met wegvoertuigen op een doelgroepstrook.

De SmartBus kan rijden op plaatsen waar het niet rendabel is het spoor te elektrificeren. Op deze trajecten worden de rails en het ballastbed verwijderd en vervangen door een fundering van 25 centimeter en een asfaltlaag van 17,5 centimeter. Dat kost ongeveer 600.000 euro per kilometer, terwijl elektrificatie van het spoor ongeveer een miljoen per kilometer kost.

Touringcars goedkoper
Een doorslaggevende reden om over te schakelen op luxe bussen zijn de kosten, volgens de drie partijen. Railvervoer kost de overheid tussen de 20 en 25 cent per reizigerskilometer. De kosten voor het gebruik van de ongesubsidieerde touringcars liggen een stuk lager: ongeveer 6 cent per reizigerskilometer.

SmartBus_2De SmartBus is een soort touringcar met een lengte van 15 meter en 40 zitplaatsen, een mindervalidezitplaats en een toilet. Het voertuig wordt uitgerust met Advanced Driver Assistance Systems (ADAS) voor optimale veiligheid. De SmartBus rijdt elektrisch, maar zonder bovenleiding, want die is immers te duur. Daarom wordt de SmartBus alleen op de stations kortstondig opgeladen via een pantograaf.

Demping
De instap van de SmartBus is op gelijke hoogte van het perron. Onder de vloer bevinden zich de accu’s. De bus is stil. De overlast door bandgeluid is minimaal door het gebruik van een dempingssysteem. VDL schat de kosten van zo’n luxe touringcar op 450.000 euro.

De samenstellers van de brochure hebben elektrificatie van twee voorbeeldtrajecten (Leeuwarden–Stavoren en Nijmegen–Roermond) vergeleken met een SmartBus-alternatief. Dat pakt aanzienlijk goedkoper uit dan elektrificatie. Daarnaast zijn de onderhoudskosten voor SmartBus ongeveer eenderde goedkoper per jaar en hoeft er geen heffing aan ProRail te worden betaald.

Kostentabel Smartbus

000
Hogere personeelslasten
De personeelskosten vallen wel een stuk hoger uit voor de SmartBus in vergelijking met de elektrische treinen. Zo rijden er in de spits bijna drie keer zoveel SmartBussen als treinen om hetzelfde aantal zitplaatsen te kunnen bieden. Daar zijn dus bijna drie keer zoveel bestuurders voor nodig. Van de Weijer cum suis zien dat als een tijdelijk nadeel. “In de toekomst komen die kosten te vervallen als de SmartBussen autonoom gaan rijden.”

Nieuwe verbindingen
Behalve voor bestaande spoorlijnen is SmartBus ook geschikt voor nieuwe verbindingen, stellen de bedenkers. Zo zou de SmartBus een goedkoop en flexibel alternatief kunnen bieden voor het aanleggen van nieuwe spoortrajecten in bijvoorbeeld het noorden van het land, in Zeeland, of tussen Breda en Utrecht.

Ik vraag me dan af: hoe zit dat dan op de lange termijn? De trein heeft bewezen wel aardig toekomstvast te zijn. En: zou het niet mogelijk zijn - om zoals tramsporen op rijbanen - een combinatie te maken van rails én asfalt? Zodat er zowel treinen als bussen kunnen rijden? En: hoe groot is de verleiding om het asfalt open te zetten voor regulier verkeer? Of: laat die bus van Nijmegen - Roermond maar over de A73... Dag spoorlijn...

Ik heb de indruk dat hier, zeker gezien een partij als VDL, wel heel erg is voorgesorteerd in de gewenste uitkomst. Ik sta niet negatief tegenover het concept, maar lijkt mij beter om SmartBus eerst beter en onafhankelijk te onderzoeken en dan te beginnen met een traject waar spoor gewenst is, maar te duur is bevonden. Bijvoorbeeld Groningen - Heerenveen. Als ik goed begrijp zou er in dit plan in de spits iedere 5 minuten een bus komen tussen Venray en Nijmegen? Dat is wel een mooie frequentie waardoor reizigersaantallen kunnen groeien. Maar in het algemeen stappen reizigers denk ik liever in een trein, dan in een bus. Ben ook benieuwd hoe snel de SmartBus zou moeten gaan rijden

Helemaal eens met Joost :-)

Het aantal passagiers per eenheid is veel kleiner. Je komt dan een aantal praktische bezwaren tegen zoals de overwegen. Overwegen worden bij hoge frequenties nagenoeg onmogelijk doordat deze dan veel tijd gesloten zijn voor het andere verkeer. Ook goederentransport over de lijn door goederentreinen wordt dan onmogelijk.

Teveel nadelen. Vooral heeft Winterswijk ook een museum waarin een trein staat. Die zou dus nooit meer kunnen rijden. Slecht idee.

Treinen op regionale spoorlijnen, zeker als deze op diesel rijden, rijden meestal minder dan 80/90 km/h.
Ik vind echter een smartbus inderdaad erg ambitieus aangezien hij nog niet bestaat.
Een al wel bewezen concept zijn elektrische bussen. Vervang het spoor door busbanen (niet het dure semi asfalt semi spoor). Verander de station in p&rs met verhogingen bij de perrons voor een gelijke opstap en vervang de treinen met elektrische bussen.
Dit is veel goedkoper dan zowel de smartbus en elektrische trein en heeft bovendien veel meer flexibiliteit, je kan makkelijk nieuwe haltes inleggen en de "trein" is niet meer verbonden aan 1 route. Je zou bijvoorbeeld na Harlingen of Stavoren door kunnen rijden naar andere dorpjes/steden.

Is niet waar. Diesel op de regionale lijnen rijden 100 tot 130 km/h. Dit word in fases verhoogd. Ik zie het nu op Arnhem-Winterswijk en Winterswijk - Zutphen het nut niet van in. Misschien andere lijnen in het noorden idd.!

Misschien geeft dit wel aan dat het aanleggen van bovenleiding veel te duur wordt betaald.
Hoe kan het verwijderen van rails, dwarsliggers en ballast plus het storten van beton en asfalt
goedkoper zijn dan het plaatsen van palen (hoeveel per km?) en het daaraan ophangen van draden? Verder is er niks mis met het ontwikkelen van bus-concepten. Als de bussen leverbaar zijn zien we wel weer verder.

Ik wordt werkelijk zo ontzettend moe van de discussie over het terugverdienen van rail infra. Waarom wordt er nu altijd met 2 maten gemeten tussen rail en wegvervoer.
Misschien moeten we maar eens een hoop van die plattelandswegen ook gaan zie hoe rendabel ze zijn. Snel maar zandpaden van maken want dit kleine landje kent een hoop asfalt wegen die nauwelijks gebruikt worden. Ik pleit niet overal voor spoorvervoer.
Net als die non discussie over de kostendekking van de Betuwelijn! Het is nu te laat nu ligt deze er net als de HSL lijn. Gewoon normaal spoortarief zodat de infra intensiever benut kan worden. Wat ik al tikte. De hele non discussie over wat wel en niet rendabel is aan infra. Tijd om met wegen in Nederland ook maar op heffen ?

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
‘SmartBus op regiospoor stuk goedkoper’

Meer artikelen met dit thema

VRA: transitie door in Zaanstreek-Waterland

30 jul om 09:32 uur
De Vervoerregio Amsterdam heeft tijdens de coronacrisis niet stil gezeten, blikt voorzitter Egbert de Vries…
Lees verder »

ZF versnelt elektrificatie met CeTrax

26 jul om 12:17 uurtimer4 min
In de elektrificatie van het busvervoer kiezen steeds meer busfabrikanten voor een elektrische aandrijflijn. ZF…
Lees verder »

Transdev financiert ZE-bussen via ING Lease

23 jul om 10:49 uurtimer3 min
Dankzij een innovatief financieringsmodel, kan Transdev de gehele busvloot van 59 stuks in de concessie Gooi- en…
Lees verder »

Zo wil CaetanoBus Nederland veroveren

20 jul om 12:17 uurtimer2 min
De Portugese busfabrikant CaetanoBus wil de Nederlandse bussenmarkt bestormen en gaat daarvoor samenwerken met…
Lees verder »

Kabinet trekt 40 miljoen uit voor ZE-bussen

15 jul om 10:15 uurtimer2 min
Het kabinet trekt 40 miljoen euro uit voor schone en stille bussen, maakte staatssecretaris Van Veldhoven bekend…
Lees verder »

VDL-touringcar bewijst zich in het ov

13 jul om 11:59 uurtimer5 min
Bus- en coachfabrikant VDL voorziet in de toekomst meer plek voor touringcars op intercitylijnen in het…
Lees verder »

Metro-ongeval Spijkenisse: snelheid te hoog

12 jul om 10:58 uurtimer2 min
Vervoerder RET deed onderzoek naar de oorzaak van het metro-ongeval in Spijkenisse in november vorig jaar, waarbij…
Lees verder »

Keolis rijdt 13 nieuwe e-bussen IJssel-Vecht

29 jun om 17:02 uurtimer2 min
Vervoerder Keolis is deze maand gestart met 13 nieuwe elektrische midi-bussen voor de regionale lijnen inIJssel-…
Lees verder »