Stationschefs kunnen zelfsturend alternatief zijn bij computerstoringen   

maandag 16 mei 2022
Den Haag CS

Rolf van Lieshout onderzocht wat er gebeurt als mens en materieel decentraal worden aangestuurd op basis van lokale beslisregels door een stationschef

Bij massale treinuitval als gevolg van computerstoringen tijdelijk overstappen op spoorboekloos rijden tussen stations onder ‘handmatige’ aansturing door stationschefs. Dat zou best mogelijk kunnen zijn, zo blijkt uit het promotieonderzoek van Rolf van Lieshout aan de Erasmus School of Economics. Een ‘zelfsturend spoorsysteem’ noemt hij het waarop kan worden teruggevallen wanneer centrale aansturing uitvalt, terwijl personeel en materieel beschikbaar zijn.  

Redactie

Van Lieshout: “Ik heb onderzocht wat er gebeurt als mens en materieel decentraal worden aangestuurd op basis van lokale beslisregels. Deze beslisregels zijn eenvoudig toe te passen door een hiertoe opgeleide ‘stationschef’ en hangen dus niet af van technologie.” Enige technische voorwaarde is wel dat de seinen werken en bediend kunnen worden. Deze manier van besturen is radicaal anders dan de huidige manier van werken van NS en ProRail, erkent Van Lieshout,  en zal dan ook niet van vandaag op morgen worden ingevoerd. Ook zijn er nog meer en ook grootschaliger simulatiestudies nodig, aldus de promovendus. “Ik heb voor mijn onderzoek alleen relatief kleine delen van het Nederlandse netwerk in mijn experimenten meegenomen.”

Centrale planningssystemen

Toch kan zijn onderzoek van nut zijn, verwacht Van Lieshout, om bij centrale informatie- en communicatiecalamiteiten, waarbij wel mens en materieel beschikbaar zijn, reizigers veilig van station naar station te laten reizen. Storingen in de centrale planningssystemen met massale treinuitval als gevolg komen sporadisch voor, maar bijvoorbeeld nog op 3 april, met grote impact voor reizigers.  

Zelfsturend spoorsysteem

Van Lieshouts onderzoek richtte zich in feite op een alternatief ‘zelfsturend spoorsysteem’ waarbij treinen en personeel kunnen worden ingezet onafhankelijk van de centrale bijsturing. Zonder dienstregeling worden materieel en personeel op de eindstations toegewezen aan ritten op basis van lokaal beschikbare informatie. Hierbij is geen communicatie tussen verschillende stations of met de centrale bijsturing. “De stationschef weet welke treinen en welke machinisten er beschikbaar zijn en bepaalt dan waar een trein heen moet, hoe laat deze vertrekt en welke machinist de trein rijdt”, zo legt de onderzoeker uit. “Zij maken de afweging op basis van simpele protocollen en compleet onafhankelijk van moderne technologie.”

Microscopisch model

In zijn onderzoek begon Van Lieshout met een simpel model van een zelfsturend treinnetwerk, dat hij steeds verder uitbouwde uit als bleek dat er geen opstoppingen ontstonden. Op een deel van het spoornetwerk liet hij uiteindelijk een microscopisch model op los. Zo’n model is complex, want er zitten alle sturende elementen in zoals seinen en wissels en ook eigenschappen van de trein zoals de remweg. “In onze experimenten observeerden we dat het treinverkeer steeds altijd redelijk op gang bleef en ontstonden er bijvoorbeeld geen grote opstoppingen.” Wel ondervinden reizigers in deze toepassing nog hinder omdat ze hun reizen niet kunnen plannen en het aantal treinen per uur ook lager dan normaal zal zijn, stelt Van Lieshout tot slot.

Rolf van Lieshout promoveerde op 13 Mei 2022 op zijn proefschrift ‘Integration, Decentralization and Self-Organization: Towards Better Public Transport’. Zie ook:  https://www.erim.eur.nl/people/rolf-van-lieshout/

De gedachte achter deze studie komt doordacht over. Natuurlijk lijkt dat vreemd als men kijkt naar de situatie in de Randstad. Als men echter landsdelen neemt en die op zich bekijkt dan is er veel mogelijk. Als de NS het treinverkeer geheel stillegt zoals onlangs, dan zit heel Zeeland vast, terwijl de lijn tot Roosendaal eenvoudig te organiseren valt. Ook nog slechts 1 vervoerder. Limburg moet ook goed kunnen evenals de noordelijke provincies. Zo opbouwend komt men een heel eind.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

kaartjes Shutterstock
flash_onNieuws

Einde van een geliefd product: treinkaartacties

10 jun om 16:16 uur

Geen goedkope treinkaartacties meer voor iedereen, maar gerichte doelgroepacties om uitsluitend potentiële…

Lees verder »
flash_onNieuws

Minder Arriva-treinen door machinisttekort

10 jun om 15:42 uur

Per zaterdag 11 juni voelt Arriva zich gedwongen om de treinfrequentie op de trajecten Leeuwarden - Groningen,…

Lees verder »

Waarom de nachttrein een succes is

3 jun om 09:54 uur

Na ruim vijf jaar afwezigheid doen nachttreinen Nederland weer aan. Hoe ziet die comeback eruit? We spreken met…

Lees verder »

Vlaanderen verdeeld over 'mobiliteitsrevolutie'

25 mei om 12:55 uur

Vlaanderen staat aan de vooravond van een trendbreuk met het verleden. Maar waar mobiliteitsminister Lydia…

Lees verder »
flash_onNieuws

Subsidie voor de Nightjet was niet onwettelijk

17 mei om 16:46 uur

In 2019 stelde de overheid 6,7 miljoen euro subsidie beschikbaar voor de internationale nachttreinverbinding…

Lees verder »

Thales implementeert ERTMS Centraal Veiligheidssysteem voor ProRail

17 mei om 15:39 uur

ProRail heeft Thales de opdracht gegund om haar European Rail Traffic Management System (ERTMS) Central Safety…

Lees verder »

Trein-vliegtuig-discussie mist nuance

17 mei om 14:48 uur

Momenteel is de trein op alle punten duurzamer dan het vliegtuig, stelt lector duurzame logistiek Paul Peeters…

Lees verder »
trein shutterstock
flash_onNieuws

NS erkent: te weinig personeel voor dienstregeling

12 mei om 15:12 uur

Na een extra beroep op personeelsleden om de geplande treinen te kunnen laten rijden, geeft NS nu toe dat er te…

Lees verder »