'Onze energiehuishouding moet slimmer'

dinsdag 25 januari 2022

Stevin-adviseur Rogier Pennings tijdens het Platform Duurzaam OV en Spoor op 8 oktober. Dagvoorzitter Pieter Litjens (linksachter) luistert toe © Stevin Technology Consultants

De elektrificatie in zowel het openbaar vervoer als personenvervoer gaat steeds harder, constateren CROW-directeur Pieter Litjens en energiehubexpert Rogier Pennings van Stevin. Maar dat brengt ook uitdagingen met zich mee, want hoeveel laadinfrastuctuur is daarvoor nodig? Zij pleiten voor slimmere oplossingen om energie te delen.

Pieter Litjens, directeur CROW

“De uitvraag naar en het aanbod van elektrische voertuigen gaat hard”, begint Litjens. Hij ziet een versnelling in de verkoop van reguliere voertuigen. Het vrachtvervoer en doelgroepenvervoer lopen weliswaar wat achter, maar vooral in het reguliere ov gaat het hard. Waren eind 2020 nog 1000 elektrische bussen in omloop, 20 procent van het totale wagenpark, in oktober 2021 waren dat er al 1800.

Toch signaleert de CROW-directeur, ook voorzitter van de uitvoeringsagenda Mobiliteit van het Klimaatakkoord, ook knelpunten. Want dat betekent dat steeds meer laadinfrastructuur beschikbaar moet zijn. “Hoeveel personenauto’s komen eraan?”, vraagt Litjens zich af. “Kiezen we voor waterstof of niet? Welke keuzes maakt het nieuwe kabinet? Die variabelen maken het erg onzeker.” Het Klimaatakkoord brengt momenteel in kaart hoe groot de energiebehoefte wordt in 2030.

Het is een onzekerheid die Rogier Pennings herkent. Hij maakt zich bij Stevin sterk voor de ontwikkeling van energiehubs, waar meerdere vervoerders en overheden hun energie slim kunnen delen: “Het onderwerp begon twee jaar geleden als een combinatie van smart grid-technieken met de transitie naar zero emissie. We moeten echt slimmer met onze energiehuishouding omgaan. De behoefte aan samenwerking op dit vlak groeit, maar iedereen zit nog erg op zijn eigen lijntje.”

Het kan slimmer

Daarom organiseerde Stevin, samen met Acquire Publishing, een eerste rondetafel over dit thema in 2020 en een vijftal Kennistafels Energiehubs in 2021. De opbrengsten? Pennings: “Technisch kunnen we energiehubs makkelijk realiseren, alleen organisatorisch is het nog lastig. Iedereen wil wel, maar wacht op elkaar. Maar regionale overheden kunnen nu al keuzes maken, we hebben geen tijd om te wachten. De aansluittijd van laadinfra bij netbeheerders is soms wel twee jaar, dus die aanvraag moet je ruim op tijd doen. Veel partijen voelen die urgentie nog onvoldoende.”

Om die urgentie aan te wakkeren organiseerde Railforum afgelopen oktober het Platform Duurzaam OV en Spoor bij een busremise in Rotterdam. Litjens was dagvoorzitter, Pennings was spreker. Stadsvervoerder RET vertelde de restcapaciteit van het metronet te gebruiken om de e-bussen te laden. De CROW-directeur nu: “Het was echt een eyeopener voor me toen ik hoorde dat ze het langste verlengsnoer van Rotterdam hebben. En ProRail heeft het langste snoer van Nederland.”

Catch 22

Litjens ziet dat de afwachtende houding van velen een catch 22-situatie veroorzaakt. “Het besef dat die laadinfrastructuur er moet komen, vergroot de druk op de netbeheerders. Alleen willen zij bijvoorbeeld meer garanties voordat ze het netwerk verzwaren, want zo’n kabel ligt er niet voor tien jaar. Maar concessiegebonden vervoerders kunnen die garanties niet zomaar geven. Gelukkig wordt verduurzaming een steeds interessantere businesscase voor private partijen, maar ook zij wachten nog af.”

“Het energiehubconcept spreekt me erg aan”, vervolgt hij. “Infrastructuur ordent en dat geldt ook voor de energie-infra. Wat zijn bijvoorbeeld logische plekken voor de energie-opwek en het laden en distribueren van voertuigen? Het is onder de grond al vol, dus kunnen overheden beter hun laadvraag groeperen. Ruimtelijke ontwikkeling, mobiliteit en de energie-infrastructuur vragen een integrale benadering. En dan kom je al snel uit op hubs.”

Samen met het ministerie van IenW en een aantal grote steden zet het CROW momenteel het landelijke platform Knooppunten en Mobiliteitshubs op. “Het zou goed zijn als het onderwerp energiehubs hier integraal onderdeel van uitmaakt.”

Over je ego heenstappen

Rogier Pennings, energiehubexpert Stevin

Pennings ziet dat steeds meer private partijen zich bezighouden met het onderwerp. “We hebben alleen perspectief nodig, een landelijke routekaart die iedereen aan de regionale of lokale omstandigheden kan aanpassen. Want de opgave in Noord-Nederland is heel anders dan in Amsterdam. Met zo’n landelijke routekaart kan iedereen makkelijk aan boord kunnen springen.”

Ook Litjens vindt dat van belang. “Veel publieke en private partijen zijn nu hetzelfde wiel aan het uitvinden. Dat zit ook in de organisaties zelf. Binnen Rijkswaterstaat en IenW weten werkgroepen elkaar vaak al niet te vinden, laat staan daarbuiten. Dat is zonde van de energie, zeker op een krappe arbeidsmarkt waarbij veel kennis ook aan de bovenkant verdwijnt.”

Pennings beaamt het: “Mensen of organisaties moeten over hun ego heenstappen, kijken naar het hogere maatschappelijke doel.” En dat weten die mensen ook wel, vervolgt Litjens, “maar de daad bij het woord voegen is iets heel anders. Daarnaast wordt vaak gesproken over innovaties, waar het eigenlijk om ‘uitvindingen’ gaat: slimme oplossingen of nieuwe producten die met behulp van projectfinanciering tot stand zijn gebracht. Het wordt pas een innovatie door zo’n uitvinding in de praktijk te brengen. Voor die praktische toepassing, liefst op grote schaal, is vaak te weinig aandacht en financiering.”

Plannen voor 2022

Dat kost veel verloren energie, benadrukt Litjens, ook voor zijn organisatie. Daarom gaat het CROW zich in 2022 meer richten op het bundelen van de kennis. “En dat betekent soms ook dingen niet doen of door een ander laten doen: binnen de Nationale Agenda Laadinfrastructuur is ook ElaadNL (het samenwerkingsverband van netbeheerders, red.) heel actief. Het is goed te weten wie wat doet, om te voorkomen dat we dubbel werk doen. Daarnaast hebben wij als stichting een maatschappelijke doelstelling, we gaan dus ook niet op de stoel van de markt zitten.”

Pennings zoekt die aansluiting graag, om de energiehub in 2022 een stap verder te brengen. “Stevin is de afgelopen 1,5 jaar bezig geweest om breed draagvlak te vinden. Nu is het tijd om aan te sturen op prototypes en pilots. En daar hebben we ook andere marktpartijen bij nodig. Want we moeten niet allemaal om één boterham vechten, maar samen een brood bakken.”

Dit artikel is eerder verschenen in het Trendboek Mobiliteit 2022. Wilt u het Trendboek nabestellen? Neem dan contact op met onze klantenservice.

En als voormalig technicus is er ook sprake geweest,dat 10 jaar geleden onze stroomnetkabels en de transformatoren hadden al moeten vervangen,en vooral in de 110 KV middelspanning.En over meer gebruik van Waterstof!.En een gelijkstroomnet-kabel hadden moeten aanleggen.Ziet via youtube.nl (tik in)TeneT:Verlengung von Glechstrom-Erdkabeln;gelijkstroom heeft het voordeel van meer energie-overdracht tov wisselspanning(tik in)Ist Wasserstoff die Zukunft?|Eneriewende Zwichen Wunsch und Wirklichkeit(tik in) Kampf um Strom-Welchen Preis Zahlen wir für die Energiewende/|SWR(tik in) Noor-das gröBte Sonnenkraftwerk der Erde:we kunnen energie(waterstof inkopen)nieuwe energiebronnen(tik in) Wendelstein 7 X Fusion device-visualized from contruction Data(tik in) Nu Scale Facility Tours(tik in) Building green-Sun on Earth(tik in) hitec:Das Stromnetz von Morgen:geeft weer het verschil tussen wissels/gelijkstroom(tik in) Ist wasserstoff die kohle der Zukunft?-was das Element für die Energiewende bedeutet]MDR Doken wat doen de energie-providers aan d komende stroomnet-uitval,wat in Deutsland al regelmatig gebeurt(tik in) Plötzlich dunkel(tik in)Mit der Energiewende in den Blackout?-wie sich das Stromnetz verändern muss|MDR Dok(tik in) Blackout-wie gut Sind wir Hessen auf Strom vorbereitet?Doku:en worden zulke nieuwe ontwikkelingen ook verteld aan de gebruikers?.

aanvulling: wat de infratructuur betreft:via youtube.nl (tik in) WORLDS FASTEST TRAINS-MAGLEV "capable"of 3.500 km/h(tik in) Mega Future Trains|Megastrutures|Free Documentary:geeft weer dat het hele Randstad minder de dagelijkse terugkerende File's, hadden kunnen teugbrengen.Met 431 km/h binnen een half-uur in het woonwerk verkeer naar gebieden in Nederland nog héél veel woongenot aanwezig is.Weer een zo gemiste kans,uit een ver verleden.Ze worden nog gemaakt door de Duitse Firma Siemens voor de Chinese Spoorweg.Maar ook de 1500 volt gelijkstroom zou moeten worden aangepast naar 3000 volt gelijkstroom voor de Elektrische Treinen in Nederland:voordeel betere tractie,en de treinen kunnen dichter achter elkaar rijden op dezelfde baanvak.De gelijkstroom wordt geleverd door de bekende Energie-providers gelevers aan de NS,maar dan moet wisselstroom weer door gelijk-richters omgezet naar gelijkstroom.Daarnaast heeft gelijkstroom nog een bekend probleem,vonk-overslag en de stroomkabels moeten een bepaalde dikte hebben.je hebt te maken met de Wet van Ohm: U=I xR spannig=ampare x weerstand.En ook om het dansen van de stroomkabels te voorkomen,is wisselstroom van de hoge-snelheids-treinen van 25 KV(25.000 volt) heeft een dunnere bovenleiding,en is ook dunner,voorkomt dat bij de zeer hoge snelheden,de bovenleidingen gaan zwapperen.Daarnaast heeft de Duitse DB een eigen energie-centrale gelegen in Köln,om zeker te zijn van constante stroomnet voor de zeer hoge trein-snelheden boven de 200/km/h.En dat is weer het verschil tussen de exakte waarheden/bevindingen van Kabel-Nederland tov. de Schotelbezitters,het s feitelijk om te huilen wat ze de Kabel-kijkers aandoen,maar het gaat om de TV kijkcijfers.En dat past meer in een zeer goed onderbouwde informatie TV Talk-Show>maar over techniek moet je niet zijn bij de Presentatoren van de bekende Talk-Show Tv programma's.Het zijn net papagaaien,die vaak dezelfde inhoud dagelijks weergeven.En dat is mijn visie als voormalig technicus,om meer de exakte informatie die ik citeer,door te geven.Ik adviseer ook mijn Familie/Buren/Bekenden etc. om wat fysiek geld in huis te hebben,inzake dat onze stroomnet een BLACK-OUT kan doen ontstaan.Zoals ik u al vaker heb doorgegeven.Maar de goed-opgeleide techneuten worden hier in Nederland bij de strot gegrepen,en uit het zicht van de Media en de Camera's gehouden,door vaak de ALPHA opgeleide (deskundigen) de meer media-geil zijn.En kunnen beslissen,door vaak hun onkunde,inzake wat technisch mogelijk is. Mijn laatste goed onderbouwde exakte inormatie,die ik alleen maar citeer,zonder eigen belang.Maar voor mij,meer betekend voor hersen-training.Adieu.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

eCitaro OV Magazine
flash_onNieuws

eCitaro-concept: kant-en-klare e-mobiliteit

24 mei om 13:34 uur

Evobus (Daimler) presenteert met de ‘eCitaro’ een totaalsysteem voor elektrisch busvervoer. Afhankelijk van de…

Lees verder »
VDL GVB
flash_onNieuws

Amsterdam breidt vloot van elektrisch bussen verder uit

18 mei om 11:10 uur

GVB bestelt 84 nieuwe elektrische bussen bij VDL. Deze 100 procent elektrisch aangedreven bussen worden vanaf…

Lees verder »

Thales implementeert ERTMS Centraal Veiligheidssysteem voor ProRail

17 mei om 15:39 uur

ProRail heeft Thales de opdracht gegund om haar European Rail Traffic Management System (ERTMS) Central Safety…

Lees verder »
Lijn 40 RET
flash_onNieuws

RET neemt tweede serie zero emissiebussen in gebruik

17 mei om 14:47 uur

In Schiedam, Maassluis en Rotterdam rijden nu ook zero emissiebussen op lijnen die eerder nog werden bediend…

Lees verder »

‘Gemeenten moeten energievraag omarmen’

6 mei om 10:31 uur

Om de energietransitie in goede banen te leiden, moeten gemeenten én netbeheerders een steviger rol pakken. Dat…

Lees verder »
waterstoftrein Siemens DB
flash_onNieuws

Siemens en Deutsche Bahn ontwikkelen waterstoftrein met opslagtank-aanhanger

5 mei om 15:13 uur

‘H2goesRail’. Zo heet het Duitse project voor de ontwikkeling van waterstofsystemen voor het spoor. Het eerste…

Lees verder »
Ledstrip Arriva
flash_onNieuws

Mintgroene lichtlijn bij de halte? Dan staat er een passagier

26 apr om 17:20 uur

Zekerheid bieden aan reizigers dat de bus stopt bij de halte, ook al is het donker. En tegelijkertijd onnodig…

Lees verder »
flash_onNieuws

Stijging grondstofprijzen nekt Maaslijn

22 apr om 10:19 uur

De geplande elektrificatie en de gedeeltelijke spoorverdubbeling van de spoorlijn tussen Roermond en Nijmegen…

Lees verder »