'Tijd voor the next step: waterstof'

vrijdag 1 oktober 2021

Het Portugese CaetanoBus betreedt de Nederlandse bussenmarkt onder de vlag van Toyota en met Louwman Group als Nederlandse agent. Caetano kiest, naast batterij-elektrisch, nadrukkelijk voor waterstof. “Wat ons betreft is het én én. De tijd is rijp voor waterstof”, vertelt Frank Versteege, manager Operations bij Louwman Group.

Dat de relatief kleine Portugese bussenbouwer in Nederland terechtkwam, verbaast Versteege niet. “Nederland loopt voorop in Europa, dus dachten ze: ‘If you can make it there, you can make it anywhere’.” Aanvankelijk kwam Caetano met een batterijbus onder eigen naam op de markt: de e.City.gold met een batterijpakket van maximaal 420 kW en een omloop van maximaal 300 km. “Dat is goed voor korte afstanden in het stadvervoer, maar voor zwaardere streeklijnen met langere omlopen werkt waterstof beter. Het is wat ons betreft én én.”

Omdat Caetano al decennia voertuigfabrikant is voor Toyota en Louwman al jaren Toyota-importeur, werd dat bedrijf de Nederlandse agent. En de drie bedrijven geloven heilig in waterstofproductie. “Toyota wil marktleider worden met brandstofceltechnologie”, stelt Versteege. Zo rijdt de personenauto Mirai al jaren op waterstof. “Door waterstofproductie op te schalen en uit te rollen over meerdere vervoerwijzen, wil het een totaalaanbod kunnen leveren.” Daarom produceert Caetano sinds 2019 een waterstofbus, die sinds juli 2021 van het Toyota-logo is voorzien. Een waterstoftouringcar, -streekbus en gelede 18-meterbus moeten in 2023 en 2024 op de markt komen.

Competitief aan batterijbussen

Om de kosten hoeven we het niet meer te laten, want waterstof kan binnenkort al zonder subsidies, stelt Versteege. “Eind 2022 brengen we een tweede generatie branstofcel op de markt: die kan in theorie vijftien jaar mee en 80.000 km per jaar afleggen”, rekent hij voor. “Het drukt de vaste voertuigkosten flink als we de brandstofcel in de concessieperiode niet hoeven te vervangen. En doordat de nieuwe generatie maximaal 500 km kan rijden, hoeft de bus minder te tanken.”

Volgens berekeningen van waterstofexpert Han van der Wal gaan ook de variabele kosten behoorlijk dalen: van 8 euro/kilo naar 5 euro/kilo. “Met tien waterstofbussen kom je natuurlijk niet op die prijs, dus opschaling is wel echt van belang. Dan ben je TCO-technisch competitief aan batterij-elektrische bussen”, weet Versteege. “Waterstof is net zo flexibel in de operatie als diesel. Je hoeft geen dure en complexe laadinfra aan te schaffen en hoeft niet te wachten op gridverzwaring van de netbeheerder. Maar dan moet je dus wel echt voor waterstof durven kiezen.”

Groene productie

Daarnaast gaat het om de rol van waterstof binnen de hele energietransitie, stelt hij. Hij hoort de bezwaren wel vaker: batterij-elektrisch is efficiënter dan waterstof, omdat de elektriciteit meteen de bus in kan. “Maar ’s nachts is er vaak te weinig groene stroom en overdag is er vaak een overschot dat niet valt op te slaan. Nu al worden windparken soms tijdelijk stilgelegd omdat er te weinig stroomafname is. Maar overtollige groene stroom valt op te slaan, door er groene waterstof van te maken.”

Het wordt nog interessanter door duurzame energie op grote schaal in bijvoorbeeld de Sahara op te wekken. “Een zonnepaneel levert daar drie tot vier keer meer stroom op dan in Nederland. Die zonne-energie kunnen we omzetten naar groene waterstof en via bestaande aardgaspijpleidingen of scheepvaart transporteren naar Europa, om het vervolgens hier weer om te zetten naar elektriciteit. Opslag en transport van waterstof is een factor tien goedkoper dan opslag en transport van elektronen.”

In Nederland vestigen

Wanneer de eerste Caetano-waterstofbussen in Nederland rijden is nu nog lastig te voorspellen, zegt Versteege. “Maar de nieuwe brandstofcel van Toyota komt eind 2022, de streekbus in 2023 en de gelede bus en de touringcar in 2024. Dat geeft ons nu de tijd om de Nederlandse markt te leren kennen.” Daarom wil Versteege dit jaar met een batterij-elektrische en een waterstof-elektrische demobus Nederland doorkruizen, om vervoerders en ov-autoriteiten met het concept bekend te maken.

Hij ziet wel potentie in Nederland voor nóg een bussenmerk. “In Nederland worden de komende jaren nog zo’n 4000 dieselbussen vervangen en concessies worden steeds groter. Vervoerders nemen een risico door afhankelijk te zijn van één leverancier, dus dan zijn meerdere fabrikanten nodig. Batterij en waterstof hebben beiden bestaansrecht, afhankelijk van de situatie en omstandigheden waarin ze worden ingezet. Wat wel duidelijk is dat de tijd nu rijp voor een next step. Dat is waterstof.”

Een korte versie van dit artikel is eerder gepubliceerd in OV-Magazine 3/2021. Wilt u OV-Magazine voortaan op papier of digitaal ontvangen? Neem dan een abonnement.

Nee hoor. Het is helemaal geen tijd voor deze next step. Zoals gedetailleerd en correct doorgerekend door de Volkswagen groep vergt vervoer op waterstof bijna drie keer zoveel elektriciteit als vervoer op (uitsluitend) batterijen. Dit door de enorme restwarmteproductie die bij alle waterstof stappen (elektrolyse, compressie, vervoer, opslag, vervoer, omzetting in de brandstofcel) plaatsvindt. Een volstrekt nutteloze gigantische verspilling van energie als je bedenkt dat al over een paar jaar de range van batterij-electrische bussen moeiteloos richting 500 km gaat én de oplaadsnelheid bij snelladers al op ca. 150 km per tien minuten opladen zit waardoor extreem intensief gebruikte lijnbussen én touringcars ook gewoon makkelijk 600 - 1200 km per dag kunnen rijden. De waterstofbus is geen verkoopsucces en zal dat ook nooit worden - gelukkig maar.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Hoe design bijdroeg aan R-net-succes

11 okt om 10:06 uur
  Ruim tien jaar geleden werd de basis gelegd voor de succesvolle productformule R-net. Tot 2028 sluiten steeds…
Lees verder »

MRDH beboet RET voor versoberde metrodienst

8 okt om 08:22 uur
Omdat de Rotterdamse vervoerder RET sinds 13 september minder rijdt op metrolijn A, heeft opdrachtgever MRDH een…
Lees verder »

MAN Trucks & Bus nieuw op ZE-markt

1 okt om 13:55 uur
Ja, natuurlijk was Tillo Smets van MAN Trucks & Bus graag eerder met een elektrische bus op de markt gekomen.…
Lees verder »

Gelderland ontvlecht Achterhoeks ov-flexsysteem

1 okt om 11:46 uur
In de Achterhoek is het ov-vangnet momenteel nog geïntegreerd met het doelgroepenvervoer, maar niet lang meer.…
Lees verder »

ING ambitieus: 'Alle bussen ZE in 2025'

30 sep om 15:16 uur
Vervoerders en overheden kunnen de elektrificatie van het busvervoer juist nu versnellen. doordat de bancaire…
Lees verder »

Bedenker OV-fiets: ‘Mobiliteitstransitie nog in kinderschoenen’

24 sep om 10:32 uur
In een tijd dat veel deelmodaliteiten komen en soms weer gaan, bleef de OV-fiets altijd bestaan. Afgelopen april…
Lees verder »

NS-conducteurs IC Brussel staakten dag

21 sep om 12:28 uur
Nederlandse conducteurs op de Intercity Brussel van NS International hebben woensdag 22 september gestaakt. Zij …
Lees verder »

'Ov-organisaties steeds meer datagedreven'

10 sep om 11:43 uur
Reizigers en voertuigen voorzien marktpartijen van steeds meer data. Maar wat doen zij met die zeeën aan data?…
Lees verder »